Παύλος Μπακογιάννης: 37 χρόνια από τη δολοφονία του
Τριάντα επτά χρόνια συμπληρώνονται σήμερα, 26 Σεπτεμβρίου, από τη δολοφονία του Παύλου Μπακογιάννη από την τρομοκρατική οργάνωση «17 Νοέμβρη», ένα γεγονός που σημάδεψε την πολιτική ζωή της χώρας στα τέλη της δεκαετίας του 1980.
Δημοσιογράφος, πολιτικός και βουλευτής Ευρυτανίας της Νέας Δημοκρατίας, ο Παύλος Μπακογιάννης είχε συνδέσει τη δημόσια παρουσία του με την αντίσταση στη δικτατορία, αλλά και με την προσπάθεια υπέρβασης των διαχωριστικών γραμμών που είχαν αφήσει πίσω τους ο Εμφύλιος και οι δεκαετίες πολιτικής πόλωσης. Η συμβολή του στη συμφιλίωση Δεξιάς και Αριστεράς το 1989 έχει αποτελέσει αντικείμενο αφιερωμάτων και του Ιδρύματος της Βουλής.
Η αντιδικτατορική φωνή από τη Γερμανία
Ο Παύλος Μπακογιάννης γεννήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 1935 στα Βελωτά Ευρυτανίας. Σπούδασε Πολιτικές και Κοινωνικές Επιστήμες στο Πάντειο και συνέχισε τις σπουδές του στη Γερμανία, ενώ δίδαξε Πολιτικές Επιστήμες και Δημοσιογραφία στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου.
Για περίπου μία δεκαετία διηύθυνε το ελληνόφωνο πρόγραμμα της Βαυαρικής Ραδιοφωνίας. Μετά το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967, οι εκπομπές του στράφηκαν κατά της δικτατορίας και υπέρ της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το Αρχείο της ΕΡΤ έχει διασώσει οπτικοακουστικό υλικό και μαρτυρίες για εκείνη την περίοδο της ζωής του.
Δείτε το αφιέρωμα του Αρχείου της ΕΡΤ στον Παύλο Μπακογιάννη
Από τη δημοσιογραφία στην πολιτική
Μετά την πτώση της δικτατορίας επέστρεψε στην Ελλάδα. Τη δεκαετία του 1980 δραστηριοποιήθηκε έντονα στη δημοσιογραφία και το 1982 ανέλαβε εκδότης και διευθυντής του εβδομαδιαίου περιοδικού «ΕΝΑ». Αργότερα πέρασε στην ενεργό πολιτική, αρχικά ως σύμβουλος του προέδρου της Νέας Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Μητσοτάκη.
Στις εκλογές του Ιουνίου του 1989 εξελέγη βουλευτής στην Ευρυτανία. Την ίδια περίοδο συμμετείχε στις διεργασίες που οδήγησαν στην κυβέρνηση συνεργασίας της Νέας Δημοκρατίας με τον Συνασπισμό και ήταν εισηγητής από την πλευρά της ΝΔ στο νομοσχέδιο για την άρση των συνεπειών του Εμφυλίου Πολέμου.
Η πολιτική αυτή κατεύθυνση —η αναζήτηση συναινέσεων και η υπέρβαση των παλαιών διαχωρισμών— αποτέλεσε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα στοιχεία της δημόσιας διαδρομής του.
Το πρωινό της 26ης Σεπτεμβρίου 1989
Ήταν 7:58 το πρωί της Τρίτης 26 Σεπτεμβρίου 1989 όταν ο Παύλος Μπακογιάννης έφτασε στην πολυκατοικία της οδού Ομήρου 35, στο Κολωνάκι, όπου βρισκόταν το πολιτικό του γραφείο.
Εκεί δέχθηκε ένοπλη επίθεση από μέλη της «17 Νοέμβρη». Μεταφέρθηκε βαρύτατα τραυματισμένος στον «Ευαγγελισμό», όπου περίπου μία ώρα αργότερα άφησε την τελευταία του πνοή.
Η δολοφονία σημειώθηκε σε μία εξαιρετικά φορτισμένη πολιτική περίοδο, την ημέρα κατά την οποία η Βουλή επρόκειτο να αποφασίσει για την παραπομπή του Ανδρέα Παπανδρέου στο Ειδικό Δικαστήριο για την υπόθεση Κοσκωτά.
Ο Παύλος Μπακογιάννης ήταν μόλις 54 ετών.
37 χρόνια μετά
Σήμερα, στην 37η επέτειο της δολοφονίας του, η οικογένειά του προχώρησε σε αναρτήσεις μνήμης.
Η Ντόρα Μπακογιάννη έγραψε: «37 χρόνια μετά μας λείπεις το ίδιο. Πόσο πολύτιμη θα ήταν σήμερα η παρουσία σου!», ενώ ο γιος του, Κώστας Μπακογιάννης, συνόδευσε τη δική του ανάρτηση με τη φράση «Μου λείπεις. Λείπεις».
Στην επέτειο αναφέρθηκε και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος σε ανάρτησή του συνέδεσε τη μνήμη του Παύλου Μπακογιάννη με την ενότητα, την αλήθεια και τη δημοκρατία.
Το 2024 η Βουλή των Ελλήνων έδωσε το όνομα «Παύλος Μπακογιάννης» στην αίθουσα 168 του Κοινοβουλίου, με αφορμή τότε τη συμπλήρωση 35 ετών από τη δολοφονία του και τα 50 χρόνια από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας.
Η 26η Σεπτεμβρίου παραμένει έτσι συνδεδεμένη με μία από τις πλέον χαρακτηριστικές πολιτικές δολοφονίες της Μεταπολίτευσης και με τη διαδρομή ενός δημοσιογράφου και πολιτικού που είχε θέσει στο επίκεντρο της δράσης του τη δημοκρατία, τον διάλογο και την υπέρβαση των πολιτικών διχασμών.
